Romence B1 dil şartı: kimden isteniyor?

"Romence bilmiyorum, başvuru yapabilir miyim?" Bu soruyu yıllardır duyuyoruz ve cevabı 2025'te değişti. İnternette hâlâ eski bilgiyi anlatan çok sayıda yazı olduğu için de kafalar karışıyor.

Kısa cevap: soy bağı başvurularında artık Romence B1 seviyesinde dil yeterlilik sertifikası zorunlu. Sertifika dosyada yoksa başvuru destekleniyor sayılmıyor ve reddediliyor.

Aşağıda bunun kimden istendiğini, kimlerin muaf olduğunu ve sertifikanın nasıl alındığını anlattık.

Yasada ne yazıyor?

Düzenlemenin ilgili hükmü, vatandaşlık başvurusu yapanların akredite bir kurumdan alınmış Romence B1 dil yeterlilik sertifikasını dosyalarına eklemelerini şart koşuyor.

Sertifikanın dosyaya eklenmesi için bir geçiş süresi tanındı ve bu süre 14 Mart 2027'ye uzatıldı. Yani bugün başvuru yapan biri, sertifikası henüz yokken dosyasını açabiliyor ve belgeyi bu tarihe kadar tamamlayabiliyor.

Ama süre dolduğunda sertifikasını sunmamış dosyalar, gerekli belge sunulmamış kabul edilerek reddediliyor. Yani bu, dosyanın gidişatını yavaşlatan bir eksiklik değil; süresi içinde tamamlanmazsa doğrudan ret sebebi.

14 Mart 2027'den sonra açılacak dosyalarda ise sertifikanın başvuru anında hazır olması gerekiyor; sonradan tamamlama imkânı kalmıyor.

Kimler muaf?

Herkesten istenmiyor. Üç grup dil şartının dışında:

• Çocuklar (0–18 yaş). Ebeveyninin dosyasına dahil edilen küçüklerden sertifika istenmiyor.
• 65 yaş ve üzeri başvuranlar.
• Vatandaşlığını kaybetmiş kişilerin kendileri. Yani geçmişte Romanya vatandaşı olup bu statüsünü yitirmiş kişi, vatandaşlığını yeniden kazanmak için başvuruyorsa dil şartına tabi değil. Bu muafiyet kişinin kendisine ait; altsoyu için geçerli değil.

Aile başvurularında bu ayrım sık karışıyor. Eşler ayrı ayrı değerlendiriliyor: 18 yaşını doldurmuş ve 65 yaşın altındaki her başvurucunun kendi sertifikasını sunması gerekiyor. Çocuklar için gerekmiyor.

B1 ne demek?

B1, Avrupa dil çerçevesinde altı seviyenin üçüncüsü — başlangıç ile ileri seviye arasında, "kendi başına idare edebilen kullanıcı" olarak tanımlanıyor.

Pratikte B1 seviyesindeki bir kişiden beklenenler:

• Aile, iş, okul, seyahat gibi tanıdık konulardaki metinleri ve konuşmaları anlayabilmek
• Hazırlıksız günlük konuşmalara katılabilmek
• Kişisel deneyim, fikir ya da plan anlatan kısa ve tutarlı metinler yazabilmek
• Basit ve net argümanlarla sözlü veya yazılı görüş belirtebilmek

Akademik bir seviye değil. Ama sıfırdan başlayan biri için de birkaç haftada ulaşılacak bir yer değil; ciddi bir çalışma gerektiriyor.

Sertifika nereden alınır?

Sertifikanın akredite bir kurumdan alınmış olması gerekiyor. Romanya'da bu sınavları düzenleyen kurum Institutul Limbii Române (Romen Dili Enstitüsü). Sınav oturumları belirli takvimlerde açılıyor ve kontenjan sınırlı olabiliyor.

Sınav çevrimiçi yapılabiliyor. Bunun için birkaç teknik şart var:

• Web kameralı ve mikrofonlu bir bilgisayar
• Zoom masaüstü uygulaması
• Stabil internet bağlantısı
• İyi durumda hoparlör veya kulaklık

Telefon veya tabletle girilmiyor; kamera ve ekran paylaşımı gerektiği için masaüstü bir cihaz şart.

Sıfırdan B1'e ne kadar sürer?

Hiç Romence bilmeyen biri için gerçekçi yol A1'den başlayıp B1'e kadar çıkmak. Bizim danışanlarımız için kurguladığımız hızlandırılmış planda bu, 70 saat A1+A2 ve ardından 70 saat B1 olmak üzere toplam 140 saatlik bir eğitim.

Bu süre kişiye göre değişiyor. Daha önce İtalyanca, İspanyolca veya Fransızca gibi bir Latin diline aşina olanlar belirgin şekilde hızlı ilerliyor — Romence bu ailenin bir üyesi.

Eğitim programımız çevrimiçi grup dersleri, ödev ve alıştırmalar, deneme sınavları ve sınav danışmanlığından oluşuyor. Canlı derse katılamadığınızda ders kayıtlarını izleyebiliyorsunuz.

Öğrenmeyi hızlandıran şey

Ders saati tek başına yetmiyor. En çok fark yaratan şey, dili günlük hayata sokmak:

• Yazıldığı gibi okunuyor. Telaffuz kuralları sınırlı; birkaç harfin farkını öğrenince metinleri doğru okuyabiliyorsunuz. c harfi e ve i önünde "ç", g ise "c" gibi okunuyor. ș "ş", ț "ts" sesini veriyor.
• Türkçe kökenli çok kelime var. Osmanlı dönemi etkisiyle yüzlerce ortak kelime bulunuyor; kelime dağarcığı beklediğinizden hızlı büyüyor.
• Dinleme alışkanlığı. Romence haber veya dizi izlemek, sınavın dinleme bölümünde doğrudan işe yarıyor.

Yemin töreninde Romence

Dil sertifikasından ayrı bir konu: yemin metni.

Metin Romence yazılı ve tören sırasında sizin okumanız bekleniyor. Bu bir sınav değil — kimse anlamını sormuyor, gramer test etmiyor. Ama metni önünüzde görüp okuyabilecek durumda olmanız gerekiyor.

Metin kısa: Romanya'ya sadakat, anayasa ve kanunlara bağlılık, vatandaşlık görevlerinin yerine getirileceği taahhüdü. Birkaç cümleyi geçmiyor, ezberlenmesi gerekmiyor.

Danışmanlık verdiğimiz dosyalarda metni randevudan önce paylaşıyoruz ki gün geldiğinde sürpriz olmasın. B1 sertifikası olan biri için zaten kolay bir aşama.

Dosyanın dili

Dil sertifikası ayrı bir şey, dosyanın dili ayrı. Başvuru dosyasındaki bütün Türk belgeleri Romence'ye çevrilmiş olarak sunuluyor. Bu çeviriyi siz yapmıyorsunuz; yeminli tercüman yapıyor ve gerektiğinde noter tasdiki ekleniyor.

Yani sertifikanız olsa da olmasa da belge çevirisi ayrıca yürüyen bir süreç. Dosyanın nasıl hazırlandığını teslim sürecini anlattığımız yazıda ayrıntılandırdık.

Sık sorulan sorular

Sertifikam yoksa başvuru yapabilir miyim?

Şu an evet. Sertifikayı dosyaya ekletmek için 14 Mart 2027'ye kadar süre var. Bu tarihten sonra açılacak dosyalarda ise sertifikanın başvuru anında hazır olması gerekiyor.

Sertifikayı sonradan eklemeyi planlıyorum, dikkat etmem gereken ne?

Sınav oturumlarının takvimi. Oturumlar yıl boyunca sürekli açık olmadığı için son aya bırakmak riskli; kontenjan dolabiliyor ya da uygun tarih çıkmayabiliyor. Sıfırdan başlıyorsanız eğitim süresini de hesaba katın.

Çocuğum için de sertifika gerekir mi?

Hayır. 18 yaş altındaki çocuklar muaf. Ancak 18 yaşını doldurmuş ve kendi başvurusunu yapan gençler kendi sertifikalarını sunmak zorunda.

65 yaşındayım, muaf mıyım?

65 yaş ve üzeri başvuranlar dil şartından muaf.

Türkiye'de sınava girebilir miyim?

Sınav çevrimiçi yapılabildiği için Türkiye'den katılmak mümkün. Gerekli olan web kameralı bir bilgisayar, Zoom uygulaması ve stabil internet bağlantısı.

Bulgaristan başvurularında da dil şartı var mı?

Bulgaristan'ın uygulaması farklı işliyor ve kendi kuralları var. Bulgaristan sürecini anlattığımız sayfada bu ayrımları ayrıca ele aldık.