Onay çıktı, sırada ne var?

Aylarca beklenen haber geldi: başvuru onaylandı. Bu, sürecin en güzel anı ama aynı zamanda en çok yanlış anlaşılan anı. Çünkü onay kararı tek başına elinize bir kimlik ya da pasaport vermiyor.

Onaydan sonra dört ana adım kalıyor: yemin, tescil, kimlik numarası ve seyahat belgesi. Aşağıda bu adımların ne olduğunu ve hangi sırayla yürüdüğünü anlattık.

Önce şunu netleştirelim: onay ne demek?

Başvurunuz kabul edildiğinde vatandaşlık makamı bir karar çıkarır. Bu karar, vatandaşlığın size verilmesine karar verildiğini gösterir — ama vatandaşlığı doğrudan başlatmaz.

Romen hukukunda vatandaşlığın kazanıldığı an yemin edilen gündür. Yemin edilmezse karar sonuç doğurmaz. Bu yüzden onay bildirimini gördüğünüz anda ilk yapmanız gereken şey pasaport başvurusu değil, yemin randevusunu planlamaktır.

Yemin töreni

Yemin, sürecin sembolik olarak en anlamlı adımı. Uygulamada oldukça sade ilerliyor.

Nerede yapılır?

İki seçenek var. Birincisi Romanya'da, vatandaşlık makamının merkezinde ya da yetkili birimlerinde. İkincisi yurt dışında, Romanya'nın diplomatik temsilciliklerinde. Türkiye'de yaşayanlar için ikinci seçenek çoğu zaman daha pratik oluyor.

Hangi seçeneğin sizin dosyanız için açık olduğu, başvurunun hangi maddeye dayandığına ve ikametgâhınıza göre değişebiliyor. Onay yazınızda genellikle nereye başvuracağınız belirtiliyor.

Törende ne oluyor?

Görevli kimliğinizi kontrol eder, yemin metni önünüze konur ve metni Romence okursunuz. Ardından imzalarsınız. Tören kısa sürer; asıl bekleme sıraya girmekte geçer.

Metin Romence olduğu için okumanın mümkün olması bekleniyor. Bu bir dil sınavı değil ama metni telaffuz edebilecek kadar hazırlıklı gitmek işi kolaylaştırıyor. Dil konusunun ayrıntısını ayrı bir yazıda ele aldık.

Sonrasında ne veriliyor?

Yeminin ardından vatandaşlık sertifikanız düzenlenir. Bu belge, artık Romanya vatandaşı olduğunuzu gösteren temel evraktır. Sonraki bütün adımlarda bu sertifikayı kullanacaksınız, dolayısıyla aslını özenle saklamak gerekiyor.

Tescil: kayıtların Romanya siciline işlenmesi

Vatandaş oldunuz ama Romanya nüfus sisteminde henüz doğum kaydınız yok. Türkiye'de düzenlenmiş doğum ve evlilik belgelerinizin Romanya nüfus siciline işlenmesi gerekiyor. Bu işleme Romence'de transcriere deniyor.

Tescil olmadan kimlik numarası verilmiyor, kimlik numarası olmadan da pasaport çıkmıyor. Yani bu adım atlanabilir bir formalite değil, zincirin ortasındaki halka.

Hangi belgeler tescil edilir?

• Doğum belgesi. Herkes için zorunlu.
• Evlilik belgesi. Evliyseniz ve soyadınız evlilikle değiştiyse gerekiyor.
• Boşanma kararı. Medeni hâli belgeleyen zincir eksiksiz olmalı.
• Çocukların doğum belgeleri. Çocuklar da vatandaşlık kazandıysa onların kayıtları da işleniyor.

Belgelerin çok dilli formda ya da apostilli ve yeminli tercümeli hâlde sunulması isteniyor. Uluslararası formatta düzenlenen belgeler bazı hâllerde ayrıca tercüme gerektirmiyor; hangi formatın kabul edileceğini işleme başlamadan sormak zaman kazandırıyor.

Nerede yapılır?

Tescil işlemi Romanya'daki nüfus birimlerinde yapılıyor. Romanya'da ikametgâhı olmayan kişiler için yetkili birim, kişinin durumuna göre belirleniyor; yurt dışında yaşayanlar bazı hâllerde konsolosluk üzerinden de işlem başlatabiliyor. Yetkili birimin hangisi olduğu dosyaya göre değiştiği için başvurudan önce netleştirilmesi gerekiyor.

CNP: Romanya kimlik numarası

Tescil tamamlandığında size bir kişisel sayısal kod veriliyor: CNP. Türkiye'deki T.C. kimlik numarasının karşılığı gibi düşünebilirsiniz. Doğum tarihi, cinsiyet ve kayıt bilgisini içeren on üç haneli bir numara.

CNP'yi aldıktan sonra Romanya'daki hemen her işlem sizin için açılıyor: banka hesabı, vergi kaydı, sağlık sistemi, şirket kuruluşu. Aynı zamanda pasaport başvurusunun ön şartı.

Kimlik kartı mı, pasaport mu?

Burada kafa karışıklığı sık yaşanıyor, çünkü ikisi farklı şartlara bağlı.

Kimlik kartı

Romanya kimlik kartı, kural olarak Romanya'da bir ikamet adresi bildiren kişilere veriliyor. Adres beyanı için tapu, kira sözleşmesi ya da konut sahibinin muvafakati gibi bir dayanak isteniyor. Türkiye'de yaşayan ve Romanya'da adresi olmayan kişiler bu nedenle çoğu zaman kimlik kartı alamıyor.

Pasaport

Pasaport için ikamet şartı aranmıyor. Yurt dışında yaşayan Romanya vatandaşları, yurt dışı ikametli olarak düzenlenen pasaportu alabiliyor. Bu pasaport da tam yetkili bir Romanya pasaportu; AB içinde serbest dolaşım dahil bütün haklarınızı kullanmanızı sağlıyor.

Başvuru, Romanya'da pasaport birimlerinden ya da yurt dışında konsolosluklardan yapılabiliyor. Parmak izi ve fotoğraf alındığı için başvurunun bizzat yapılması gerekiyor.

Romanya'da ikametgâh almak isterseniz

Kimlik kartı isteyenler için tek yol Romanya'da bir adres bildirmek. Bunu yapmanın birkaç yolu var: kendi taşınmazınıza sahip olmak, kira sözleşmesi yapmak ya da adresinde ikamet edeceğiniz kişinin noter huzurunda vereceği muvafakati sunmak.

İkametgâh almanın kimlik kartı dışında da sonuçları oluyor. Vergi kaydı, sağlık sistemi ve bazı sosyal haklar ikametgâha bağlı işliyor. Sadece pasaport almak isteyenlerin bu adımı atmasına gerek yok; Romanya'ya taşınmayı düşünenler içinse doğru zamanda atılması gereken bir adım.

Türkiye tarafında yapılması gerekenler

Romanya vatandaşlığı kazanmak Türk vatandaşlığınızı etkilemiyor; Türkiye çifte vatandaşlığa izin veriyor. Ancak başka bir devletin vatandaşlığını kazanan Türk vatandaşlarının bu durumu nüfus makamlarına bildirmesi bekleniyor.

Bildirim, yeni kimlik bilgilerinizin Türk nüfus kaydına şerh düşülmesini sağlıyor. Türkiye'ye giriş çıkışlarda Türk pasaportunuzu, AB içinde Romanya pasaportunuzu kullanmanız pratikte en sorunsuz yol oluyor.

Sık yapılan beş hata

• Onayı vatandaşlık sanmak. Onay bildirimini gördükten sonra pasaport randevusu almaya çalışan çok kişi oluyor. Sıradaki adım yemin.
• Yemin süresini kaçırmak. Tanınan süre içinde yemin edilmezse süreç baştan gündeme gelebiliyor. Bildirim ulaştığı anda randevu planlamak gerekiyor.
• Sertifikanın aslını kaybetmek. Vatandaşlık sertifikası sonraki bütün adımlarda isteniyor. Aslını yanınızda taşımak yerine güvenli bir yerde saklayıp fotokopisiyle dolaşmak daha mantıklı.
• Belgeleri son ana bırakmak. Tescil için gereken doğum ve evlilik belgeleri yemin beklenirken hazırlanabiliyor. Bunu yapmayanlar aynı süreyi ikinci kez bekliyor.
• Eski soyadıyla başvurmak. Evlilikle soyadı değişmişse evlilik belgesi de tescil edilmeden kayıtlar tutmuyor.

Belgelerinizi nasıl saklamalısınız?

Onay sonrası dosyanızda birkaç kritik belge birikiyor: vatandaşlık sertifikası, tescil sonrası düzenlenen Romen doğum belgesi ve kimlik numarasını gösteren evrak. Bunların üçü de sonradan tekrar tekrar isteniyor.

Önerimiz şu: asıllarını tek bir yerde toplayın, taranmış kopyalarını ayrı bir yerde tutun. Belge kaybı hâlinde yeniden düzenlenmesi mümkün ama bu, kaybedilen aylar demek. Ayrıca çocuklarınız ileride kendi işlemlerini yaparken sizin belgelerinize ihtiyaç duyacak; dosyayı gelecek kuşak için de derli toplu bırakmakta fayda var.

Süreler ne kadar?

Burada net rakam vermek doğru olmaz. Yemin randevusu, tescil işlemi ve pasaport başvurusunun her biri farklı birimlerin iş yüküne bağlı ve dönemsel olarak değişiyor. Yaz ayları ve tatil dönemleri gözle görülür şekilde uzatabiliyor.

Süreyi kısaltmak için yapılabilecek şey belli: her adımın belgelerini bir önceki adım biterken hazır etmek. Örneğin yemin randevusunu beklerken tescil için gereken doğum ve evlilik belgelerinin apostil ve tercümesini tamamlamak, tek başına haftalar kazandırıyor.

Çocuklar için durum

18 yaşından küçük çocuklar ebeveynin dosyasına dahil edildiyse ayrıca yemin etmiyor; vatandaşlığı ebeveynle aynı tarihte kazanıyorlar. Ancak onların doğum kayıtlarının da tescil edilmesi ve pasaportlarının ayrı başvuruyla alınması gerekiyor. Çocuklu dosyaların ayrıntısını bu yazıda topladık.

Özetle

Onay bir bitiş değil, dört adımlık ikinci bölümün başlangıcı: yemin edin, kayıtlarınızı tescil ettirin, kimlik numaranızı alın, sonra pasaport başvurusu yapın. Sıra bu; adımlar birbirinin önüne geçmiyor. Belgeleri önden hazırlamak ise tek gerçek hızlandırıcı.